ông tổ nghề thêu là ai

Bách khoa toàn thư ngỏ Wikipedia

Lê Công Hành (chữ Hán: 黎公衡; 24 mon hai năm 1606-7 mon 7 năm 1661) là một trong những quan liêu lại thời Hậu Lê (Lê Trung Hưng). Ông được tôn xưng là ông tổ nghề ngỗng thêu truyền thống cổ truyền bên trên VN.[1][2][3][4]

Bạn đang xem: ông tổ nghề thêu là ai

Những biên chép nhập tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

Theo thần phả của mình Bùi Trần(裴陳) gốc Mạc ở Quất Động thì Lê Công Hành vốn liếng nằm trong dòng sản phẩm dõi mái ấm Mạc. Năm 1546, Mạc Hiến Tông đi đời, triều đình mái ấm Mạc nổ đi ra đổi thay loàn. Quân Nam triều nhân thời cơ mái ấm Mạc suy giảm, rất nhiều lần tiến bộ quân đi ra Bắc tiến công đập. Hoàng thất mái ấm Mạc tan tác mọi nơi, Quý phi Bùi Thị Ban trả Mạc Phúc Đăng (con loại của Mạc Hiến Tông) chạy rời loàn về tấp tểnh cư ở thôn Quất Động, về sau thay đổi trở nên bọn họ Bùi và bọn họ Trần, lập nên chi bọn họ Bùi Trần ở Quất Động.[5]

Lê Công Hành chủ yếu thương hiệu là Trần Quốc Khái (陳国概), sinh ngày 18 mon Giêng năm Bính Ngọ(tức ngày 24 mon hai năm 1606), bên trên thôn Quất Động, thị trấn Thượng Phúc, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam (nay là thôn Quất Động, xã Quất Động, thị trấn Thường Tín, Hà Nội[6]). Mạc Phúc Đăng là con cái bà Bùi Thị Ban về tị nạn ở thôn Quất Động. Tại trên đây, Mạc Phúc Đăng sinh con cái là Mạc Phúc Đồ. Mạc Phúc Đồ lại là ông nội của Trần Quốc Khái[7]. Vì ông được mang lại thực hiện con cái nuôi của một người bọn họ Bùi nhập thôn, nên còn mang tên là Bùi Quốc Khái (裴国概), sau thay tên trở nên Công Hành (公衡).

Tương truyền, kể từ nhỏ ông tiếp tục nổi tiếng ham học tập và hoặc chữ. Lớn lên, ông đua đỗ Tiến sĩ (vào khoảng tầm triều vua Lê Thần Tông hoặc Lê Chân Tông). Sau khi đi ra thực hiện quan liêu, ông được triều đình bổ nhiệm nhập những chuyên dụng cho kể từ biên quận cho tới triều đình, thăng dần dần lên sản phẩm Thượng thư, từng được cử cút sứ mái ấm Minh. Do lập được rất nhiều công trạng, ông được triều đình ban mang lại Kim tử Vinh Lộc Đại phu, chức Tả thị y sĩ cỗ Công, tước đoạt Thanh Lương hầu, được vua ban quốc tính. Do này mà ông mang tên Lê Công Hành.

Xem thêm: Bảng xếp hạng bóng đá Đức trong mùa giải mới có gì nổi bật? 

Ông mất mặt ngày 12 mon Sáu năm Tân Sửu (7/7/1661),lâu 56 tuổi tác, được triều đình truy tặng hàm Thượng thư Thái bảo Lương Quận công. Ngày giỗ thường niên của ông sẽ là lễ giỗ tổ nghề ngỗng của những thôn sinh sinh sống vày nghề ngỗng thêu bên trên VN.

Xem thêm: beat đỏ là ai

Ông tổ nghề ngỗng thêu[sửa | sửa mã nguồn]

Trước thế kỷ 18, người Việt tiếp tục biết nghề ngỗng thêu và thực hiện lọng kể từ lâu. Sử cũ từng ghi nhập thời Trần, vua quan liêu quen thuộc sử dụng loại thêu và lọng. Năm 1289, vua Trần tiếp tục tặng miễn phí vua Nguyên một đệm vóc đỏ ửng vá chỉ vàng, một tấm thảm gấm viền nhiễu[8]. Tháng Giêng năm Quý Tỵ (1293), Trần Phu nhập đoàn sứ mái ấm Nguyên thanh lịch Đại Việt đem nhận xét: "Về phẩm hàm của những quan liêu Đại Việt, ai cao ai thấp cứ nhìn nhập lọng tuy nhiên phân biệt. Hễ là khanh tướng tá thì cút phụ vương cây lọng xanh rờn, bậc thấp hơn thế thì cút nhị lọng, rồi một lọng. Còn như lọng tía thì chỉ mất những người dân nhập tôn thất vừa mới được dùng".[9]

Tuy vậy, nghề ngỗng thêu ở Đại Việt trước thế kỷ XVIII còn giản dị, xung quanh quẩn với những color chỉ ngũ sắc và chỉ kim tuyến, thực hiện những sản phẩm đáp ứng mang lại vua, quan liêu, mang lại mái ấm miếu (thêu nón, mãng, triều phục, nghi ngại môn, cờ phướn…). Trong ngôi mộ cổ móc được ở Vân Cát, Nam Hà, đem niên đại khoảng tầm thế kỷ 18, người tớ thấy: kề bên cái quạt, mang trong mình một túi trầu vày gấm thêu kim tuyến, một túi đựng dung dịch lào cũng vày gấm thêu kim tuyến. Đến thời Bùi Công Hành, ông được cho rằng tiếp tục dạy dỗ cho những người thôn Quất Động những chuyên môn thêu và thực hiện lọng hiện đại rộng lớn tuy nhiên ông tiếp tục tiếp nhận được nhập chuyến hành trình sứ thanh lịch Trung Quốc. Từ cơ, nghề ngỗng thêu và thực hiện lọng trở thành cách tân và phát triển rộng lớn, lan dần dần đi ra nhiều thôn nghề ngỗng bên trên từng toàn quốc. Để ghi ghi nhớ công đức của ông, người dân thôn nghề ngỗng bên trên Thường Tín lập nên Đền Ngũ Xã (do dân 5 xã lập). Trong thông thường đem tấm bia Vũ Du Tiên sư bi ký ghi lại sự tích của tổ nghề ngỗng thêu. Trong khi còn còn tồn tại một số trong những thông thường thờ khác ví như như đình Tú Thị ở số 4 phố Yên Thái, quận Hoàn Kiếm,[7] hoặc thông thường thờ ở phố Hàng Lọng (nay nằm trong chống đàng Nam Bộ) ni không hề, [10], đình thôn Nhị Khê thờ Tổ nghề ngỗng tiện Lê Công Hành...[11]

Lễ giỗ tổ nghề ngỗng của những thôn sinh sinh sống vày nghề ngỗng thêu bên trên VN thông thường được tổ chức triển khai vào trong ngày giỗ thường niên của ông. Chỉ riêng biệt bên trên Huế, lễ tế Tổ sư nghề ngỗng thêu Lê Công Hành bên trên phổ Cẩm Tú - Huế lại được tổ chức triển khai vào trong ngày 22 mon Giêng âm lịch mỗi năm và ngày mồng 4 mon Sáu âm lịch là ngày kỷ tổ.[12]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bùi Văn Vượng, Làng nghề ngỗng tay chân truyền thống lịch sử Việt Nam. NXB Văn Hóa Thông Tin, 2002. Tr.179 - 181
  2. ^ Hương Thanh, An Thành Đạt, Lưu lưu giữ những độ quý hiếm của quá khứ. Hà Thành mới nhất, 18/02/2017. Tr. 14.
  3. ^ Ngọc Vũ, Tổng tập luyện nghề ngỗng và thôn nghề ngỗng truyền thống lịch sử VN. NXB Văn Hóa Thông Tin, 2011. T.5. Tr. 1032 - 1038.
  4. ^ Yên Giang, Thường Tín khu đất danh hương. NXB Hà Tây, 2004. Tr.359 - 386.
  5. ^ “Dòng dõi của Lê Công Hành”.
  6. ^ “Làng nghề ngỗng thêu truyền thống lịch sử Quất Động”.
  7. ^ a b Đình Tú Thị và chuyện ông tổ nghề ngỗng thợ thuyền thêu
  8. ^ Theo Từ Minh Thiện ghi chép nhập tập luyện Thiên phái nam hành ký.
  9. ^ Theo Trần Phu ghi chép nhập An Nam tức sự.
  10. ^ “Qua phố Hàng Lọng ghi nhớ nghề ngỗng thêu tay”. Bản gốc tàng trữ ngày 26 mon 10 năm 2020. Truy cập ngày 25 mon 10 năm 2020.
  11. ^ Nguyễn Xuân Tham, Thường Tín khu đất danh hương. NXB Hà Tây, 2004. Tr.387 - 394.
  12. ^ Lễ tế Tổ sư nghề ngỗng thêu

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Tạ Phong Châu, Nguyễn Quang Vinh, Nghiêm Đa Văn. Truyện những ngành nghề. Nhà xuất phiên bản Lao động, Hà Thành, 1977